به مارکوپکس خوش آمدید

تشنج چیست و چگونه درمان می شود؟

چکیده مقاله

آنچه در این مقاله خواهید خواند:

تشنج تغییر ناگهانی در فعالیت الکتریکی طبیعی مغز است. در طی تشنج، سلول های مغزی به طور غیرقابل کنترل تا چهار برابر میزان طبیعی خود “آتش می گیرند” و به طور موقت بر نحوه رفتار، حرکت، فکر یا احساس فرد تأثیر می گذارد.

دو نوع تشنج عمده وجود دارد:

  • تشنج های عمومی اولیه – تشنج کل قشر مخ را تحت تأثیر قرار می دهد، قسمت بیرونی مغز که شامل اکثر سلول های مغز است. در این نوع تشنج، شلیک غیرطبیعی سلولهای مغزی تقریباً همزمان در هر دو طرف مغز اتفاق می افتد.
  • تشنج جزئی (کانونی) – شلیک غیرطبیعی سلولهای مغزی از یک ناحیه از مغز آغاز می شود و در همان ناحیه باقی می ماند.

تشنجبسیاری از شرایط می توانند بر مغز تأثیر بگذارند و باعث تشنج شوند ، از جمله:

  • آسیب مغزی، چه قبل یا بعد از تولد
  • عفونت ها، به ویژه مننژیت و انسفالیت
  • خوردن یا نوشیدن مواد سمی
  • مشکلات متابولیکی
  • تب بالا (در کودکان)
  • شرایط ژنتیکی، از جمله اسکلروز سل
  • ناهنجاری های ساختاری در رگ های خونی مغز

تشنج شایع است. ممکن است فرد بدون تکرار فقط یک بار تشنج کند. صرع نوعی بیماری است که در آن تشنج همچنان تکرار می شود.

علائم تشنج چیست؟

تشنج های اولیه

انواع مختلف تشنج اولیه باعث علائم مختلف می شود:

  • تشنج تونیک-کلونیک تعمیم یافته (تشنج گراند مال) نیز نامیده می شود – در این نوع تشنج ، فرد معمولاً از هوش می رود و به زمین می افتد. تمام عضلات بدن می توانند در یک انقباض مداوم منقبض شوند، یا می توانند در یک سری انقباضات ریتمیک کوتاهتر یا هر دو منقبض شوند. برخی از بیماران کنترل روده یا مثانه را نیز از دست می دهند. دوره تشنج به طور معمول کمتر از یک دقیقه طول می کشد و پس از آن دوره بی حالی (کندی) و سردرگمی موقتی است. اغلب پس از تشنج عمومی، عضلات بسیار دردناک هستند.
  • شنج در غیاب (که به آن تشنج کوچک نیز گفته می شود) – در این نوع تشنج، از دست دادن هوشیاری آنقدر کوتاه است که فرد معمولاً موقعیت خود را تغییر نمی دهد. برای چند ثانیه ممکن است فرد خالی از نگاه باشد یا چشمک بزند. این نوع تشنج معمولاً از کودکی یا اوایل نوجوانی آغاز می شود.
  • وضعیت صرع – حالت تشنج طولانی مدت (۲۰ دقیقه یا بیشتر) یا یک سری تشنج بدون به هوش آمدن کامل. این مورد اورژانسی و تهدید کننده زندگی است.

حملات تشنجی جزئی (کانونی)

انواع مختلف تشنج جزئی علائم مختلفی ایجاد می کند:

  •  تشنج جزئی جزئی – در یک تشنج جزئی ساده، تخلیه های الکتریکی مربوط به تشنج به صورت موضعی باقی می ماند تا فرد بدون از دست دادن هوشیاری، احساس، حرکت یا علائم دیگری را تجربه کند. در طی یک تشنج جزئی ساده، فرد بیدار و آگاه می ماند. علائم بسته به منطقه خاص مغز درگیر متفاوت است و ممکن است شامل موارد زیر باشد:
    • حرکات تکان دهنده در یک قسمت از بدن
    • تجربه بوی غیرطبیعی یا محیط تحریف شده
    • ترس یا خشم غیر قابل توضیح
  • تشنج جزئی پیچیده – این متداول ترین نوع تشنج جزئی است. در این نوع تشنج، فرد آگاهی از محیط اطراف خود را از دست می دهد و پاسخ نمی دهد یا فقط تا حدی پاسخگو است. ممکن است نگاه خالی، جویدن یا لب لب زدن یا حرکات تکراری دست وجود داشته باشد. بعد از تشنج، فرد معمولاً گیج می شود و هیچ خاطره ای از این قسمت ندارد.

مراقبت از فرد دارای تشنج

اگر فعالیت الکتریکی از بخشی از مغز که تشنج در آن شروع شده و به بقیه قشر مغز گسترش می یابد ممکن است به هر نوع تشنج جزئی تبدیل شود.تشنج اغلب با یک دوره رخوت، خواب آلودگی و گیجی همراه است. این اتفاق بیشتر در مورد تشنج های کلی اتفاق می افتد. این علائم بخشی از تشنج نیستند بلکه به بهبودی مغز از اثرات تشنج مرتبط هستند. علاوه بر این، علائم هشدار دهنده به نام هاله ممکن است بلافاصله قبل از تشنج های جزئی و کلی پیچیده رخ دهد. هاله در واقع یک حمله تشنجی جزئی جزئی است که به طور کلی شامل تغییراتی در درک بینایی ، بویایی ، چشایی یا حالت عاطفی است.

تشخیص 

بعید است که هنگام حضور در مطب پزشک یا بخش اورژانس علائم تشنج داشته باشید. به همین دلیل، مهم است که از هر کسی که تشنج شما را دیده است بخواهید این واقعه را توصیف کند و آن را برای پزشک خود بنویسد.

این توضیحات می تواند به پزشک کمک کند تا نوع تشنج شما را تعیین کند.این تشخیص اساساً براساس علائم شما توصیف می شود. معمولاً معاینه فیزیکی و معاینه عصبی بین جادوها طبیعی است. بزرگسالی که برای اولین بار تشنج را تجربه می کند، با اسکن سر و آزمایش خون ارزیابی می شود تا به دنبال عدم تعادل شیمیایی باشد.

پزشک شما یا توموگرافی کامپیوتری (CT) یا تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) از مغز را تجویز می کند. بیشتر افراد با تشخیص جدید تشنج تحت الکتروانسفالوگرام (EEG) قرار می گیرند که امواج مغزی را از طریق یک سری الکترودهای قرار گرفته روی پوست سر کنترل و ضبط می کند. ناهنجاری های خاص در الگوهای موج مغزی می تواند به پزشک کمک کند تا تشخیص دهد چه نوع تشنجی دارید. EEG یک روش سرپایی مختصر است.

با توجه به سابقه و نتایج آزمایشات، پزشک تصمیم می گیرد که آیا اطلاعات کافی برای تعیین نوع تشنج و علت آن را دارد یا خیر. در غیر این صورت، ممکن است پزشک شما را برای ارزیابی بیشتر به متخصص مغز و اعصاب معرفی کند.

تشخیص و درمان تشنج

مدت زمان پیش بینی شده

حدود ۵ تا ۱۰ درصد افراد حداقل یک بار در طول زندگی خود دچار تشنج می شوند. برای بسیاری از این افراد، مشکل یک بار اتفاق افتاده است که برنمی گردد. با این حال ، در حدود ۱ مورد از ۱۰ مورد، تشنج همچنان اتفاق می افتد و فرد مبتلا به صرع تشخیص داده می شود.

صرع می تواند یک بیماری مادام العمر باشد، اما در نهایت بسیاری از افرادی که سابقه تشنج های متعدد دارند، تشنج را متوقف می کنند. افرادی که هنگام شروع تشنج جوان تر هستند و معاینه عصبی طبیعی دارند، در برخی موارد به احتمال زیاد بدون تشنج هستند. برای افراد مبتلا به صرع فعال، می توان از تعداد و شدت تشنج با دارو کاسته شود.

جلوگیری

صرع می تواند به علت آسیب به سر یا هر بیماری که مغز را تحت تأثیر قرار دهد، ایجاد شود. بهترین راه برای جلوگیری از تشنج، جلوگیری از آسیب به سر است. می توانید موارد زیر را انجام دهید:

  • از شرایطی که ممکن است آسیب سر دیده شود خودداری کنید.
  • هنگام رانندگی از کمربند ایمنی استفاده کنید.
  • اتومبیل خود را به کیسه های هوا مجهز کنید.
  • هنگام اسکیت، موتور سواری یا دوچرخه سواری از کلاه ایمنی مناسب استفاده کنید.
  • برای ورزش از هدبند محافظ استفاده کنید.

اگر شما یک اختلال تشنج فعال دارید، همچنین لازم است اقدامات احتیاطی انجام شود تا در صورت بروز تشنج خطر آسیب را به حداقل برسانید. به همین دلیل، معمولاً توصیه می شود که بیماران تا زمانی که تشنج به خوبی کنترل نشود، وسیله نقلیه موتوری یا ماشین آلات خطرناک دیگر را اداره نکنند. به طور کلی، این به معنای انتظار حداقل برای شش ماه پس از تشنج اخیر است.

درمان تشنج

هدف اصلی صرع درمانی پیشگیری از تشنج تا حد ممکن و به حداقل رساندن عوارض جانبی است.وقتی تشنج به بیماری یا بیماری قابل شناسایی مربوط باشد – مانند مصرف بیش از حد الکل یا عدم تعادل شیمیایی شدید در خون – معمولاً با اصلاح مشکل تشنج از بین می رود. هنگامی که هیچ دلیل پزشکی برای تشنج یافت نشود و تشنج همچنان ادامه داشته باشد، داروهای ضد صرع تجویز می شود.

درمان صرع می تواند پیچیده باشد. اگر یک دارو به طور کامل تشنج را کنترل نکند، مرحله بعدی معمولاً ارجاع به متخصص مغز و اعصاب است.وضعیت صرعی یک اورژانس پزشکی تهدید کننده زندگی است. در صورت عدم درمان کافی، این شرایط می تواند باعث آسیب مغزی و نارسایی سایر اندام های حیاتی شود. درمان شامل تجویز داروهای ضد صرع به صورت وریدی (داخل ورید) تا زمان کنترل تشنج است.

داروهای ضد صرع می توانند عوارض جانبی مختلفی ایجاد کنند و عوارض جانبی با دوزهای بالاتر بیشتر رخ می دهد. عوارض جانبی شامل ناراحتی دستگاه گوارش، افزایش آنزیم های کبدی، تعداد کم گلبول های سفید خون با خطر بالاتر عفونت، افزایش وزن، خواب آلودگی، گیجی و مشکلات حافظه، سرگیجه و تعادل، لرزش و دید دوبه دو است.وقتی دارو نتواند تشنج فرد را کنترل کند، ممکن است جراحی در نظر گرفته شود.

تصمیم گیری برای انجام عمل جراحی به عوامل بسیاری بستگی دارد از جمله دفعات و شدت تشنج، خطر آسیب مغزی بیمار یا آسیب دیدگی ناشی از تشنج مکرر، تأثیر بر کیفیت زندگی، سلامت کلی بیمار و احتمال کنترل جراحی تشنج.اینکه آیا افرادی که یک تشنج جدا و منفرد دارند باید تحت درمان قرار بگیرند بحث برانگیز است.

به طور کل ، درمان برای بیمارانی که دارای ناهنجاری هایی هستند که در معاینه عصبی، اسکن مغز یا EEG نشان داده می شوند، توصیه می شود. این ناهنجاری ها احتمال تشنج بیشتر در فرد را افزایش می دهد. حتی برای افرادی که این ناهنجاری ها را ندارند، برخی شواهد نشان می دهد که درمان می تواند خطر تشنج بیشتر را کاهش دهد. این مزیت احتمالی باید در برابر خطر عوارض جانبی ناشی از دارو متعادل شود.

چه موقع با یک متخصص تماس بگیرید

هرکسی که برای اولین بار دچار تشنج شود، باید توسط یک متخصص پزشکی ارزیابی شود. برای افراد مبتلا به صرع که دچار تشنج مختصر و خود محدود هستند، لازم نیست به دنبال هر تشنج با پزشک تماس بگیرند یا به اورژانس مراجعه کنند. با این حال، شما باید تحت شرایط اضطراری به دنبال مراقبت های اضطراری باشید:

  • اگر بیمار پس از تشنج و دوره پس از تشنج که عموماً کمتر از ۳۰ تا ۶۰ دقیقه طول می کشد، به طور کامل به حالت طبیعی خود برنگردد.
  • اگر خود تشنج بیش از چند دقیقه طول بکشد
  • اگر بیمار تشنج چندگانه داشته باشد
  • اگر در هنگام تشنج آسیب دیده باشد

اگر نزدیک فردی هستید که تشنج تونیک-کلونیک (گراند مال ، تشنج) دارد، به او کمک کنید تا دراز بکشد و او را به یک طرف بچرخاند.

یک چیز نرم زیر سر فرد قرار دهید و لباس های تنگ را آزاد کنید. دست ها و پاهای فرد را مهار نکنید و چیزی به دهان او نگذارید. به زور وارد کردن شی در دهان فرد ممکن است ضرری بیش از فایده داشته باشد. تشنج باید کمتر از یک تا دو دقیقه طول بکشد.اگر نزدیک فردی هستید که دچار تشنج جزئی پیچیده است، با او بمانید. با آرامش صحبت کنید و او را از خودزنی محافظت کنید. او را مهار نکنید. ممکن است فرد بتواند به دستورات ساده مانند “بنشین” پاسخ دهد. در صورت لزوم پس از تشنج، توضیح دهید که کجا هستید و چه اتفاقی افتاده است.

پیش بینی

تشنج هایی که علت قابل شناسایی دارند (مانند عدم تعادل شیمیایی یا استفاده بیش از حد از الکل) معمولاً با درمان شرایط پزشکی متوقف می شوند. در بسیاری از افرادی که بدون علت قابل شناسایی تشنج می کنند، در نهایت تشنج متوقف می شود؛ به خصوص اگر تشنج در دوران کودکی شروع شود. تشنج را معمولاً می توان با دارو کنترل کرد.

منبع: سایت www.drugs.com

epilepsy.com
aan.com

مجله مارکوپکس

آخرین مقاله‌ها

مجله مارکوپکس

دیویژن(نسخه ۱۴)

برنامه دیویژن برای طیف گسترده‌ای از کاربران و متخصصین طراحی شده تا همه‌ی نیاز‌های مختلف را به بهترین شکل ،سهولت و امنیت بالا تامین کند.

فناوری اطلاعات و تصویربرداری پزشکی

ایجاد شبکه داده‌های بهداشتی فدرال

جای خالی شبکه‌های فدرال این روزها بسیار قابل لمس است، زیرا دسترسی به داده‌های بهداشتی جهت برنامه‌ریزی برای سلامت جمعیت، تحقیقات پایه و استفاده از

FHDN
تصویربرداری پزشکی

شبکه‌ داد‌ه‌‌های سلامت فدرال (FHDN)

چالش‌، نیاز و فرصت‌ها در شبکه‌ داد‌ه‌های سلامت فدرال (FHDN) با توجه به چالش‌های اشتراک‌گذاری داده‌های حساس سلامت، شبکه‌ داده‌های سلامت فدرال (FHDN) به‌ عنوان

تازه‌های مارکوپکس